تالداڭىز قولفون فورماسىنا ءوتۋ | كومپيوتەر ءتۇرىن جالعاستى ارالاۋ

كورۋ: 679|جاۋاپ: 2

كەتبۇعا مەن دومبىرا (پوەما )

[جالعانىمدى كوشىرۋ]

3

تاقىرىپ

0

دوس

172

ءنومىر

جاس تالاپ

Rank: 2

جولدانعان ۋاقىتى 2015-9-20 12:45:02 |بارلىق قاباتتى كورسەتۋ
كەتبۇعا مەن دومبىرا
(لريكالىق پوەما)
مۇحتار بۇلعىن ۇلى
حالىق جايىن كەلتىرمەستەن ويلامعا،
تيىسەرگە قارا تاپپاي نايمانعا.
جوشى ۇلىنا قاستىق جاساپ ءبىر جاقتان-
دايىندالىپ جاتتى شىڭعىس ويرانعا.
ەكى باستى جارلىق شاشىپ،
مەرت قىلار،
(ايلا تاپتى  ەرتەگىنى  كەش قىلار.)
«جامان حابار اكەلگەننىڭ اۋزىن-
قورعاسىنداپ ولتىرەمىن»،- دەپتى ءدال.
مەرەز كەسىم، زۇلىم جالا ەلگە اپات،
قاراشانى قايىستىردى مول جاساق.
تاپپاسا ەگەر ءبىر دەرەگىن جوشىنىڭ،
نايماندارعا جاسالماقشى قان - قاساپ.
ءدال وسىنداي سىن ساعاتتا ‹‹قاراسات››،
كەتبۇعا اتا، سەنەن تۋدى پاراسات.
اسالماپتى زۇلم نيەت،
اقىلدان،
ءاز تاريحتىڭ جۇلگەسىنە قاراساق.
ءور كەۋدەگە ونەر دەسىن تانىتقان،
ءوز مۇددەسىن تومەن قويىپ حالىقتان.
‹‹ اقساق قۇلان›› كۇي بولماسا كىم ءبىلسىن.
ورىن الار ورتا ازيا تامۇقتان...
ماقتانسام مەن كەتبۇعامەن ماقتانام،
جاساتپاعان  ‹‹ شۇبىرىندى اقتابان...››
ناعىز باتىر وسى دەپ ءبىل اعايىن،
قازاق ۇلتىن جوعالتۋدان ساقتاعان.
جىگەرىنە جانىپ وسكەن ەرىكتى،
كەتبۇعاداي تۋۋ  قيىن بورىكتى.
شىڭعىس حاننىڭ وكتەمدىگى ۇستىنەن،
ىزگىلىكتەن وكىم جاساپ بەرىپتى.
قايسار بابا ،پاراساتتى ءور تۇلعا،
مىندەتتىمىز ەرلىگىڭە تولقۋعا.
كەرەك بىزگە بابا رۋحى جالعاسىپ،
ۇرپاقتاردىڭ ءون بويىندا جورتۋعا.
ەل باسىنا كۇن تۋعاندا كورىنگەن،
اق - قاراعا بولىنگەندى سەزىنگەن.
باس - پايداشىل مىڭ، ميلليون بولعاننان،
بىرەۋ جەتەد  جانپيدالى كوڭىلدەن.
*********************
ءيسى قازاق سىرلاسىنداي ۇستاعان،
جابىرقاۋدى جاقسى ويعا ۇشتاعان.
پاراساتتى ەكىلەنبەي قولداعى،
قايدا دەسەڭ دومبىرانى نۇسقاعان.
ءار قازاقتىڭ  ءىلۋلى تۇر  تورىندە،
(ەڭ الدىمەن تۇسەر سوندا كوزىڭدە.)
شارۋادان شارشاعاندا  قولعا الىپ،
وي ايتاسىڭ دومبىرانىڭ سوزىندە.
كىتاپ قايدا قازەكەم دە بۇرىندا،
دومبىرامەن ايتىلادى سىرىڭ دا.
شاتتىق كوڭىل شالقىپ شىقسا شاناقتان،
جۇرەك جاردى توگىلەدى مۇڭىڭ دا.
تۇنىق داۋىس،قوڭىر  ۇنمەن سىر بولگەن،
قۇرىشتايدى ،تىنىستايدى ءبىر دەممەن.
ءبىر ارماننىڭ جەتەگىندە بولماسا،
ءبىر بولىمىس ەسكە سالار سۇرلەۋمەن.
كەيدە جاستىق شىعاندايدى ماقاببات،
كەيدە سەزىم وت سەبەدى تاسالاپ.
كەيدە وكىنىش وزەگىڭدى قارىسا،
كەيدە شىندىق شىرىلدايدى قاتال- اق.
قوڭىر تاۋعا تاعىلعانداي قوڭىراۋ،
قوڭىر  ۇنمەن تىزبەكتەلگەن ءومىر - اۋ.
قوزى كوش جەر قوڭىر سامال لەبىمەن ،
قوڭىر  ۇنمەن تەربەلەتىن
- ومىراۋ.
القام - سالقام اۋىل ماڭى تىنىشتىق،
قوڭىر ۇنگە مۇلگىگەندەي تىم ىستىق.
اي كۇزەتكەن اۋىل كەشى اق ساعىم،
تەك سيىرلار ىڭىرانعان كۇيىس قىپ.
ءتوردىڭ الدى دومبىراسى قولىندا،
ەلەس كەلەر ‹‹ اقتاباننىڭ ›› جولىندا.
ەر نامىسى ، ەل نامىسى بەبەۋلەپ،
باياندالار باعىڭ مەنەن سورىڭدا ...
پەرنەلەردى تەرمەلەيدى سول ساۋساق،
شاناق جاقتان شالىقتايدى وڭ ساۋساق.
مەرەزدەردىڭ  شىنبايىنا باتادى،
قوڭىر ۇندەر شىندىق دەيتىن جول اڭساپ.
جوشى حاننىڭ جان سەرىگى ،قيماسى،
نايمانداعى ادال دوسى ، سىرلاسى.
كۇي تارتقىزىپ وتىراتىن وڭاشا،
(حانعا تەڭەپ قادىر تۇتقان ءبىر باسىن...)
جوشى ءبىر كۇن ءتۇس كورگەن سوڭ شوشىنا،
سىرىن شەرتتى اعىل –تەگىل دوسىنا.
«...ويناق سالىپ،
قۇلان بولىپ ،
               و، تاۋبا،
قۇلاندارمەن بىرگە جورتتى جوسىلا.
مەن قۇلان بولىپ جورتىپ جۇرسەم الاپتا،
اكەم ماعان ساداق كەزەد،
  بالاقتا...
باسقا تۇسكە تاڭ قالماۋشەم، كەتە ءبي،
قۇلان بولۋ سىن با ؟
الدە، ماداق پا؟!
ەلىم ءبىر ءسات بەرىكتەپ ەد ىرگەسىن،
(سوقپاقشى ما،  بوراسىن مەن ۇردەسىن؟)
اكەم ماعان سەنبەي ءجۇر – اۋ!  شاماسى؟
جاساۋ قيىن، بۇل ادامعا ءبىر بەكىم.
نايمانداردىڭ از كورمەپ ەم قۇرمەتىن،
تاۋىپ ەدىم ادالدىقتان  ۇيلەسىم،
ءىسىم شالا ، ويىم شولاق بولماپ ەد،
ارقا سۇيەر سەن قاسىمدا جۇرگەسىن .
سەن بار جەردە، كەرەگەم كەڭ جايىلعان،
كۇماندى ىستەر  كورىنبەيتىن  تاعىمنان.
ۇزاق جىلدىق قان توگىستەن قارجالدىم،
بەيبىت ءومىر ، تىنىشتىقتى ساعىنام...»
****************
...ەل الدىندا بەرگەنىمەن كەلىسىم،
ءتىسىن باسىپ قالدى شىڭعىس كەك ءۇشىن.
ەسەپتەۋگە داعدىلانىپ العان ول،
ارتىق - راق پايداسىنا جەڭىسىن.
ۋاقىتتى ءسال وتكەرىپ  اقىرىن،
اتار تاسىن جەڭگە تىعىپ جاسىرىن.
حان تۇقىمى ىشتەن تىنىپ جۇرگەندى،
اسىرماققا  كەتبۇعادان  اقىلىن.
كەتەبيلەپ ماقتاۋ قوسىپ سوزىنە ،
ءشوپ سالۋعا دايىندالدى كوزىنە .
...نايمانداردى باستاپ الىپ قۇلاعۋ،
تارتتى جورىق پالەستينا جەرىنە...
ال كەتبۇعا قارتتىعىنا قاراماي،
بولۋ ءۇشىن نايماندارعا پانا،ءجاي،
ءوز ەركىمەن قۇلاعۋعا ىلەستى ،
بىلگەندىكتەن قاستاندىقتى شامالاي...
تۇرعاننان سوڭ، پالەستينادا  شامالى،
موڭكە حاننىڭ جەتتى سۋىق حابارى.
باس حاندىقتان ءۇمىتى بار قۇلاعۋ،
الىسسىنباي ەلگە تارتتى ارانى...
وڭكەي داڭعوي دومالاعان تاسى ورگە،
حان تۇقىمى بۇلىك سالدى اتەيگە.
اينالدىرعان الماي قويماس دەگەندەي،
قايران بابا قازا تاپتى جات ەلدە...
مۇمكىن بولماي اپ قايتارعا سۇيەگىن،
ساقتاۋ ءۇشىن ۇلى تۇلعا رەڭىن.
ساعىم سۋرەت سالدىرىپتى نايماندار،
سۋرەت سالعىش باتىستىقتىڭ بىرەۋىن.
قادىرلەيتىن قاستەرلەيتىن تەكتىنى،
ۇلى تۇلعا ويلاندىرار ەستىنى.
اق ساقالدى دومبىراسى قولىندا،
تەھراندا ۇلى بابا كەسكىنى...
**********  
ۇزىك-ۇزىك ۋاقىتپەن  بۇركەگەن،
جاسىرىنىپ جاتىر سولاي سىر –تەبەن.
كوكشەتاۋدان باستاۋ العان سالقار كوش،
اتتىڭ باسىن باركولگە اكەپ تىركەگەن...
سان عاسىردىڭ ساليقالى زار – مۇڭى،
ويلاندىرماي تۇرالمايدى ارلىنى.
رۋلى ەلدى ۇياسىنان توزدىرعان،
«اقتاباننىڭ » كەسىرى عوي بارلىعى.
ءاي- اقتابان، ءاي- اقتابان ، اقتابان،
بالا مۇڭى، جەسىر ءۇنى قاقساعان.
جەتى عاسىر ازيانىڭ توسىندە ،
جەر قالمادى ات تۇياعى باسپاعان.
جەتى عاسىر بوزىنگەنىڭ بوزداعان،
وگەي بولىپ ءوز ەلىڭە ءوز دالاڭ،
بابالاردىڭ باسى قالىپ ءار سايدا،
دانالاردىڭ ءسوزى عانا توزباعان.
**********
شىڭعىس العان ءمانساپ پەنەن مارتەبە،
ارتجاعىنا  كەتتى سولاي زار توگە .
ساعان قارعىس جاۋدىرۋمەن كەلەدى،
ويرانىڭنان شەيت بولعان ءار توبە.
(ۇمىتپاسىن جۇرەگىنىڭ وتى بار ،)
نالەت ايتىپ جاتىر انە- وتىرار.
جەز تىرناعىڭ جەتكەن جەردىڭ بارىندە،
بەيۋاز قانى وزەن بولىپ جوسىلار...
ورتا ازيا قازاق جايلى قانىقپىز،
ءۇش رەتكى ويرانداۋدان قالىپپىز.
سان - سيپىرى بولماعانمەن انىقتاۋ ،
ەۆرەيدەن دە كوپ قىرىلعان حالىقپىز.
ەڭ ءبىرىنشى شىڭعىسحاننىڭ ويرانى،
بۇكىل ەلگە بەلگىلى عوي ول جاعى.
ەكىنشسى قالدەن- سەرەن ويرانى،
ەستەن كەتپەس قويان جىلى بولعانى...
ءۇشىنشى ويران ورىستاردان كەلگەندى،
تارلان تاريح تەڭەستىرسەڭ بەزبەندى.
سارارقانىڭ دالاسىندا سان مىڭ جان،
اشتىق، اياز، الاپاتتان جەرگە ەندى...
باعا بەرسەك  ناق شىندىقتىڭ نارقىنا ،
بەلگىلى ەكەن قالتىرعانى ارتىنا.
شىڭعىس، گيتلەر*، ۋالەنتينا، گاڭسۇننيڭسى*،
قانداي باقىت سيلاي الدى حالقىنا؟!
بىلمەگەن جان تۇسىنبەيدى ارىنى،
قۇلاعىمدا قوجابەرگەننىڭ* زار – ءۇنى،
قازاقتاردى جالعاستىرعان بۇگىنگە،
«سىردىڭ سۋى ، قامىسى مەن بالىعى.»
بۇيىم ەمەس سىرتقى كۇشتىڭ تۇزاعى،
قازاق تالاي قيىندىققا شىدادى...
(ەگەر توزسا، ءبىزدىڭ قازاق الدىمەن -،
رۋشىلدىقتىڭ كەسىرىنەن توزادى.)
بىزدە ەرتەدە، ىنتىماق كۇش بولعاسىن ،
قۋ اعاشقا قۇيىلعان عوي قورعاسىن.
بەرەكەنىڭ بەلىن بەكەم ۇستايىق،
كەتبۇعانىڭ كەرەمەتى قولداسىن!
ابىز اتا ،
ايتا قالسىن ،
ۇلگى ءىسىڭ،
ءار جۇرەككە ءوندىردىڭ كوپ گۇل ءمۇسىن.
سەنىڭ قايسار  باتىرلىعىڭ قاس مۇرا،
مويىنداتقان زۇلىمدىقتىڭ – شىڭعىسىن.
ساعان دەگەن بيىك شانشىپ تۋىمدى،
ارداقتايمىن رۋحىڭ مەنەن ءۇنىڭدى.
ۇلدارىمىز ساعان تارتسىن ۇلت جاندى،
قىزدارىمىز ساعان ۇقساپ ءبىلىمدى.
سوڭى
1.    گيتلەر، گاڭسۇننيڭسى –2-دۇنيە جۇزلىك سوعىس قىلمىستىلارى.
2.    شىڭعىس، ۋالەنتينا  بۇكىل جەرشارىنا ايگىلى زۇلىم پاتشالار.
3.قوجابەرگەن –جىراۋ ‹‹ەلىم-اي›› داستانىنىڭ اۆتورى.

33

تاقىرىپ

2

دوس

1049

ءنومىر

تەتە رەداكتور

Rank: 8Rank: 8

جولدانعان ۋاقىتى 2015-10-2 17:12:38 |بارلىق قاباتتى كورسەتۋ
وھو، تاماشا تۋىندى ەكەن؟!.... اقىننىڭ كوڭىل-كۇيى ناعىز جىر ورنەكتەرى ارقىلى كەستەلەنىپتى. ۇيقاسى شىمىر، مازمۇنى ايقىن، ماقساتى وتە ءماندى دە، ماعىنالى شىعىپتى؟...

12

تاقىرىپ

1

دوس

913

ءنومىر

تەتە مۇشە

Rank: 4

جولدانعان ۋاقىتى 2015-10-17 22:39:30 |بارلىق قاباتتى كورسەتۋ
باۋىرىم، پوەماڭدى وقىپ شىعىپ، مىناداي پىكىرلەر ۇسىنعالى وتىرمىن، عاپۋ ەت:
1.  سەن اقىنسىڭ، سوندىقتان ايتار ويىڭ استارلى بولعانى جاقسى بولار ما دەپ ويلايمىن؟
2. شىعارماڭدى ليريكالىق پوەما دەپ اتاعان سوڭ ويىڭدى تولقىن-تولقىن سەزىمگە توعىتقانىڭ دۇرىس بولار؟
3. قازاق ۇشىراعان قىرعىن ۇشەۋدەن  نە از  نە كوپ بولۋى مۇمكىن، ۇشكە شەكتەمەۋ  كەرەك، نەمەسە وسى ويدى الىپ تاستاساڭ دا ماقساتىڭا كەسىرىن تيگىزەيتىندەي؟!
4. ۇلى اباي  «ولەڭ  ءسوزدىڭ پاتشاسى -- ءسوز ساراسى» دەمەپ پە ەدى،  ءار سوزىڭە ەڭ كەمىندە ءۇش قىرىنان قارا، بارىنشا سۇرىپتا. ماسەلەن:
القام - سالقام اۋىل ماڭى تىنىشتىق،
قوڭىر ۇنگە مۇلگىگەندەي تىم ىستىق.
اي كۇزەتكەن اۋىل كەشى اق ساعىم،
تەك سيىرلار ىڭىرانعان كۇيىس قىپ.-- دەگەن ولەڭ جولدارىنداعى ‹قوڭىر ءۇن› مەن ‹تىم ىستىق› وتاسا الماس پا ەكەن؛ ال، ‹كۇيىس قىپ› كەكەشتىڭ ءتىلى سياقتى ەكەن؟!
سوڭىندا ايتارىم: پوەماڭدى ورنىعىپ وتىرىپ وي ەلەگىنەن مىقتاپ  وتكىزىپ، قايتا وڭدەپ شىقساڭ بولار ما؟؟ قۇپ كورسەڭ، اعالىق پىكىرىمدى قابىلدارسىڭ؛ ال، قابىل كورمەسەڭ، ءوز ءسوزىم وزىمدىكى.

ءسىز تىركەلگەننەن كەيىن جاۋاپ جازا الاسىز تىركەلۋ | تىزىمدەلىڭىز


Archiver|قولفون نۇسقاسى|新疆作家哈文网
Powered by Discuz! X2.5(NurQut Team)© 2001-2011 Comsenz Inc. For www.xjzjxh.com
جوعارى جاق