تالداڭىز قولفون فورماسىنا ءوتۋ | كومپيوتەر ءتۇرىن جالعاستى ارالاۋ

كورۋ: 522|جاۋاپ: 0

شەتەل اقىندارىنان ولەڭدەر

[جالعانىمدى كوشىرۋ]

4

تاقىرىپ

1

دوس

150

ءنومىر

جاس تالاپ

Rank: 2

جولدانعان ۋاقىتى 2015-12-31 15:59:51 |بارلىق قاباتتى كورسەتۋ
جارىعىن كۇننىڭ كورمەسەم
اميلي  ديككەنسون (ا ق ش)


اميلي ديكەنسون (1830-1886 - جىلدارى) ارالىعىندا جاساعان ا ق ش - نىڭ ايگىلى ايەل اقىنى. اقش-نىڭ ماساچۋتەس ىشتاتىندا تۋىلعان. 20 جاسىنان باستاپ ولەڭ جازا باستاعان. ول ءومىر بويى نەكەلەنبەي سالت باس، ساباۋ قامشىلى، جاپادان -جالعىز، قۇلازۋمەن عۇمىر كەشىپ،  كۇللى زەيىنىن ولەڭ جازۋعا ارناپ، ارتىنا 1700 دەن استام ولەڭ جازىپ قالدىرعان. ءتىرى كەزىندە تەك 7 ولەڭىن عانا دوستارى ونىڭ جازعان حاتتارىنىڭ اراسىنان كوشىرىپ الىپ جاريالعان. جازعان ولەڭدەرىنە مۇلدە تاقىرىپ قويماعان، تاقىرىپتى كەيىن قۇراستىرۋشىلار قويعان ەكەن.
ول 1858- جىلدان باستاپ ۇيىنەن كوپ شىقپايتىن بولعان، ال 1870- جىلدان كەيىن، ءتىپتى، سىرتقا شىعۋدى مۇلدە دوعارعان. ادەبيەت تاريحىندا ونى ” اموستەرلىق ءبۇبى اقىن“- دەپ اتايدى. اقىن «سۇلۋلىق ءۇشىن ءولدىم مەن» - دەگەن ولەڭىندە ”سۇلۋلىق“ پەن ”اقيقاتقا“ بولعان تالپىنىسىن بەينەلەگەن، ونىڭ ۇستىنە تاقىرىپتى ولگەننەن كەيىنگى كورشىلەس اقىمداعى ەكەۋدىڭ ديلوگى فورماسىندا  ورىستەتىپ، سونىعا تۇرەن سالىپ، ءولىمنىڭ قاسىرەتىن سەيىلتىپ، وقىرمانعا قورقىنىش ەمەس، قايتا جاعىمدى لەپ سيلاعان.
ەڭ سوڭعى شۋماقتا:
” ەرنىمىزگە مۇك شىعىپ،
عاسىرلار اۋناپ وتكەنشە؛
اتىمىزدى قاشالعان،
قىنا باسىپ كەتكەنشە. “- دەپ جىرلاعانىنا قاراعاندا، ديكەنسون جونىنەن العاندا، سۇلۋلىق ءۇشىن ءولۋ وكىنىشتى ەمەس سياقتى.
21-عاسىردا جاساپ جاتقان ادامزات بالاسى داعدارۋ، نالۋ، قينالۋ، قۇلازۋ سەزىمدەرىنە كۇپتى بولىپ، ”تىرلىكتىڭ ءمانى ءسىرا  نە ؟“- دەگەن سۇراققا ۇنەمى بەت كەلىپ وتىر. ماتەريالدىق تۇرمىس اسىپ- توگىلگەن سايىن، ادامداردىڭ جان دۇنيەسى جٷتاڭداسا باستادى. ايتسە دە، 19- عاسىردا جاساعان نازىك جاندى ءبىر ايەل زاتى — ديكەنسون ءومىر بويى جىرمەن جولداس بولىپ، سۇلۋلىق ءۇشىن ءومىر ءسۇرىپ، كەيىنگى داۋىرلەرگە ولمەس ولەڭ قالدىردى. وسى باي رۋحاني بايلىقتان كوپتەگەن ادامدار قازىرگە دەيىن لازاتتانىپ كەلەدى. ونىڭ ولەڭدەرى بولاشاقتا دا تالاي ادامداردىڭ جان دۇنيەسىن نۇرلاندىرا بەرەدى.
اقىننىڭ ولەڭدەرىن وقىعان سايىن ادامدى ايىرىقشا ءبىر سەزىم بيلەپ، قارىمىنا سۇيىنەسىز. پوەزيادا رۋح بولماسا بولمايدى؛ اقىندا رۋح بولماسا، اقىن بولا المايدى. قانشالىق ۇلى اقىن بولسا، سونشالىق رۋح قۋاتىنا يە اقىن بولا الادى. پوەزيا اقىننىڭ رۋح قۇدىرەتىن ايگىلەيتىن قۇرالى. رۋحتىڭ بار- جوقتىعى ۇلى اقىن مەن ۇساق اقىندى پارىقتاۋدىڭ بەزبەنى.
قۇددى تاگور ايتقانداي: ”ءومىرىڭ كوكتەم گۇلىندەي كوركەم، ءولىمىڭ كۇز جاپىراعىنداي سۇلۋ بولسىن“، ال ديكەنسوننىڭ ومىرلىك مۇراتى دا ”سۇلۋلىق ءۇشىن ءولۋ“، ول ەڭ سوڭىندا وسى مۇراتىنا جەتىپ، الەمنىڭ كوز ايىمىنا اينالعان سۇلۋلىق جاراتىپ كەتتى.


تۇنەككە دە توزەر ەم،
كورمەسەم كۇننىڭ جارىعىن.
توكسە دە كۇن شۋاعىن،
اينالىپ بارام مەن شولگە،
باسا المايتىن سارىعىن.
بايلانسام دا ۇشىنا،
ساۋلەنىڭ ءار تالىنىڭ.


سۇلۋلىق ءۇشىن ءولدىم مەن
ديككەنسون( ا ق ش)

رۋحىمدى ۇلاعاتتاپ،
ۇلى جەرگە كومدىم مەن.
قۇشاعىنا توپىراقتىڭ،
قايتا اينالىپ كەلدىم مەن.
اڭساپ ۇلى جەر بەسىكتى ــ
سۇلۋلىق ءۇشىن  ءولدىم مەن.

كىرپىگىم ەندى بايلانىپ.
جاتا بەرىپ ەم جايلانىپ.
اقيقات ءۇشىن ولگەن جان،
سەرىگىمە اينالىپ؛
جانتايدى كەلىپ جانىما،
ىرگەلەس كورشى اقىمعا.
باستالدى ءبىر حيكايا،
ۇلاساتىن عاسىرعا.

سۇرادى ول:
نەگە ءولدىڭ-دەپ سىبىرلاپ،
ـ سۇلۋلىق ءۇشىن دەدىم مەن،-
داۋىسىمدى ءتۇن ۇرلاپ.
_ اقيقات ءۇشىن كەلدىم مەن.-
جاڭعىرىقتى ءبىر ىرعاق.
-سۇلۋلىق پەن اقيقات،
تۋىستار عوي بولىنبەس؛
اعايىندى ەكەمىز،
وزگە ەشكىمگە تەلىنبەس.

توپىراقتى تورقاداي،
باسىمىزعا جاستانىپ.
ءبىز ەكەۋمىز وسىلاي،
ءبىر اڭگىمە باستادىق.

ەرنىمىزگە مۇك شىعىپ،
عاسىرلار اۋناپ وتكەنشە؛
اتىمىزدى قاشالعان،
قىنا باسىپ كەتكەنشە.

تۋىستارداي جولىققان،
ءبىرىن-ءبىرى ساعىنىپ.
اقتارىلا سىرلاستىق،
جىبەك ءتۇندى جامىلىپ.


جول شەتىندەگى ءبىر شوق گۇل

مىناۋ نازىك راۋشان گۇلىن كورمەسەم،
مەن وزىڭە ءۇزىپ الىپ بەرمەسەم.
كوركەمدىگىن كەرەمەت،
تامسانىپ كىم ەلەمەك.

مىناجاتشىداي مٷلگۋمەن،
جول شەتىندە تۇرار ەد.
سۇلۋلىعىنا تامسانىپ،
نازارىن كىم بۇرار ەد.

ساعىنار تەك بال ارا،
حوش يىسىنە ماستانعان.
اڭساپ ۇشار كوبەلەك.
قاناتتارىن جەبەلەپ؛
سوناۋ قيىر جاقتاردان؛
قاۋاشاعىنا ءسال مىزعاپ،
ساپارعا الىس اتتانعان.

سىبىرلاپ سامال كۇرسىنەر،
ويلانىپ ءبىر قۇس سىلكىنەر؛
و، داريعا-اي، سول شوق گۇل،
تالپىنىپ شۋاق نۇر تىلەر؛
مەزگىلسىز نەگە سەمدى ەكەن،
ماڭگىلىك قالاي ءسوندى ەكەن؟


گۇل بولعىم كەلەدى
ميراجياي (ينديستان)

گۇل بولعىم كەلەدى،
قۇلپىرا اشىلعان،
ءيىسى بۇرقىراپ،
اتىراپقا شاشىلعان.

كورگەن جان كوركىنە،
قادالىپ تامسانار.
كوبەلەك كولبەڭدەپ،
اراسى  اسىعىپ،
ىزىڭداپ ءان سالار.

ماعان سول كەرەگى،
گۇل بولعىم كەلەدى.
قۇلپىرا اشىلعان،
بۇرقىراپ حوش ءيىس،
ماڭىنا شاشىلعان.

گۇل بولعىم كەلەدى،
شالقىعان شابىتپەن،
شايىرلار جىرلايتىن.
ۇيلەرگە ءسان بەرىپ،
مۇلگىگەن تىنىشتىق،
ولىگە سيلايتىن.

تاسىماس،
جاسىماس،
قورقپايتىن،
تورىقپايتىن.
كوز جاسىن توكپەيتىن،
تاڭعالىپ، قيالداپ،
ارمانداپ كەتپەيتىن.

ارايلاپ اشىلىپ،
نۇر بولىپ شاشىلىپ،
قۇلپىرىپ كەلەتىن،
ونان سوڭ سارعايىپ،
تەك ءۇنسىز سەمەتىن.

ماعان سول كەرەگى.
گۇل بولعىم كەلەدى.
گۇل بولعىم كەلەدى.

سەنىڭ كوزىڭ جاندى ورتەيتىن وتپا ەدى

كارپەيت (شۆەتساريا)

جانارىڭ ـ وت،
جانىم ـ شايىر جان قالقا،
قاراماشى قادالىپ،
ءورت بولىپ لاۋلاپ جانعانشا!

مەن ـ دومبىرا،
شاناعىنا سۇلۋ سازــ
كۇيى تولعان الەمنىڭ،
شەرت قۇمارىڭ قانعانشا.

قاراماشى قاراعىم،
جوق، بۇرشى بەرمەن بەتىڭدى!
مۇز بولىپ قاتىپ قالايىن،
وت بولىپ مازداپ جانايىن.

مەن ــ ارمانمىن، ءۇمىتپىن،
كوكتەم مەن كۇزدىڭ ءولاراسىمىن.
ساعىنىش پەن حيال شەگاراسىمىن.

ءدىرىل قاققان قوس ىشەك،
بەبەۋلەسىن شەر توگىپ.
قۇشتارلىق كۇيىن اعىتىپ،
قۇماردان شىعا شەرتەلىك.

بۇرشى بەرمەن بەتىڭدى،
جوق، قاراعىم قاراما!
كۇزگى كۇرەڭ جاپىراقتاي،
كەتەيىكشى ورتەنىپ.

شاتتىعىمەن داۋىلدىڭ،
لاۋىلداپ ءبىر جانايىق.
ءدىل مەن ءدىلدا جالاۋىنداي،
بيلەپ-بيلەپ الايىق!

قاس بايلانىپ اقىرىن،
باسەيىپ داۋىل تىنعانشا؛
سەنىڭ قۇلىن ءمۇسىنىڭدى،
ىمىرىت وراپ تۇنعانشا؛

قادالايىن قارايىن،
لاپىلدايىن جانايىن.
جالىنداعان جاستىعىما،
كورىك بولار سەن عانا،
توگىپ سۇلۋ ارايىن.
اۋدارعان: تۇسەلحان بولبان ۇلى


اۋدارعان:  تۇسەلحان بولبان ۇلى

ءسىز تىركەلگەننەن كەيىن جاۋاپ جازا الاسىز تىركەلۋ | تىزىمدەلىڭىز


Archiver|قولفون نۇسقاسى|新疆作家哈文网
Powered by Discuz! X2.5(NurQut Team)© 2001-2011 Comsenz Inc. For www.xjzjxh.com
جوعارى جاق